**ಜ್ಞಾನ ಕಾರಂಜಿ**::: ವಾರ್ನಿಶ್ ನೋಟು!

ನೋಟುಗಳ ಬಾಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ವಾರ್ನಿಶ್ ಮಾಡಿದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಚಲಾವಣೆಗೆ ತರಲು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. ಆರ್​ಬಿಐನ 2017-18ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೆನ್ಯಾ, ಜಾಂಬಿಯಾ ಮತ್ತಿತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ನಿಶ್ ಮಾಡಲಾದ ನೋಟುಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅಧ್ಯಯನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳ ಬಾಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಆರ್​ಬಿಐ ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಜತೆ ಈಗಾಗಲೇ ಚರ್ಚೆಗಳೂ ನಡೆದಿವೆ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೋಟುಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ವಾರ್ನಿಶ್ ಮಾಡಿದ ನೋಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಆರ್​ಬಿಐ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆರ್​ಬಿಐ ಹಿಂಪಡೆದ ನೋಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ
# 2015-16 – 1,636 ಕೋಟಿ
# 2016-17 – 1,250 ಕೋಟಿ
# 2017-18 – 2,767 ಕೋಟಿ
ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ?
ವಿಶೇಷ ಮಾದರಿಯ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ವಾಪಸಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆರ್​ಬಿಐ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿ್ರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರೆ ಪದೇ ಪದೆ ನೋಟು ಮುದ್ರಣ ಮಾಡುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ತಪ್ಪಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ.
ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕು
ವಾರ್ನಿಶ್ ಮಾಡಲಾದ ನೋಟುಗಳ ಚಲಾವಣೆ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆರ್​ಬಿಐ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಿದೆ. ಪ್ರಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಬಳಿಕ, ಈ ನೋಟುಗಳು ಮುದ್ರಣಗೊಂಡು ಚಲಾವಣೆಗೆ ಬರಲಿವೆ. ಇವು ಜನರ ಕೈಗೆ ಸಿಗಲು ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟು ಯೋಜನೆ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ
ಕಾಗದ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಗೆ ತರಲು ಆರ್​ಬಿಐ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಈ ಕುರಿತ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ಮೈಸೂರಿನ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ನೋಟಿನ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ -ಠಿ; 500, -ಠಿ; 1000 ಹಳೇ ನೋಟು ನಿಷೇಧಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿತು. ಇದರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷ ಬೇಕಾಯಿತು. ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮೈಸೂರಿನ ಆರ್​ಬಿಐ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟಿನ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಮಯ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.