**ಜ್ಞಾನ ಕಾರಂಜಿ**::: ಮೀನು ಬೇಟೆ ಆಡುವ ಮಿಡತೆ,

ಎಲೆಶೆಟ್ಟಿ ಕೀಟ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಸಿರು ಮಿಡತೆ ಮೀನನ್ನೂ ತಿನ್ನಬಲ್ಲದು! ಕೊಳದ ಬಳಿ ಕಾಯ್ದು ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ತಲೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಆಂಗಲ್​ನಲ್ಲೂ ಬಾಗಿಸಿ, ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುವ ಇದರ ಕೌಶಲ ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುವಂಥದ್ದು. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಶೋಧಕರ ತಂಡ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದೆ.
|ರಾಜು ಹೊಸಮನಿ ನರಗುಂದ
ಮಿಡತೆಗಳು ಸೊಳ್ಳೆ, ನೊಣ, ಜೇನುನೊಣ, ಕಂಬಳಿ ಹುಳು, ಚಿಟ್ಟೆ, ಪತಂಗ, ದುಂಬಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದು ಇದುವರೆಗಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ, ಅಚ್ಚರಿ ಎಂಬಂತೆ ಮೀನು ತಿನ್ನುವ ಮಿಡತೆಯೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ! ವಿಜ್ಞಾನ ಲೋಕಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಈ ಮಿಡತೆಗೆ ‘ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಿಡತೆ’, ‘ಏಲಿಯನ್ ಮಿಡತೆ’ ಹಾಗೂ ‘ಶಿವನ ಕುದುರೆ’ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಮ್ಯಾಂಟೊಡಿಯ ಎಂಬ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಈ ಮಿಡತೆಗೆ ಹೈಯರುಡುಲಾ ಟೆನ್ಯೂಡೆಂಟಾಟ್ (ಏಷ್ಯನ್ ದೈತ್ಯ ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ 2400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್​ಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 178 ಜಾತಿಯ ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್​ಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿರುವುದು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಿಲನವಾದ ನಂತರ ಹೆಣ್ಣು, ಗಂಡು ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್ ಅನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸಂತತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಲೆಂದು ಗಂಡು ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ಈ ಮೂಲಕ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ! ಹೆಣ್ಣು ಮಿಡತೆ 150ರಿಂದ 250 ಗಸಗಸೆ ಬೀಜ ಗಾತ್ರದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು (ಉಥೀಕಾ) ಇಡುತ್ತವೆ.
ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು ನಮ್ಮಲ್ಲೇ: ಸಂಶೋಧಕರು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆಂದು ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್​ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ವಿುಸಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅತಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಕಪ್ಪೆ, ಹಲ್ಲಿ, ಪುಟ್ಟ ಕೀಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ತಿಂದ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಚಕಿತರಾಗಿ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಈ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಘಟನೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಯ ಕಡಬಗೆರೆಯ ರಾಜೇಶ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧಕರ ಮನೆ ಕೈತೋಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೇ ಈ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದು ವಿಶೇಷ. ಇಟಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ರಾಬಟೋ ಬ್ಯಾಟಿಸ್ಟನ್ ಜತೆಗೂಡಿ ರಾಜ್ಯದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಕನ್ಸರ್ವೆಷನ್ ಇಂಡಿಯನ್
ಟ್ರಸ್ಟ್​ನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಮಂಜುನಾಥ ನಾಯಕ, ರಾಜೇಶ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಮಿಡತೆಯೊಂದು ಮೀನು ತಿನ್ನುವ ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಧ್ಯಯನ ಅಚ್ಚರಿ: ಅಂತರಗಂಗೆ ಜಲಸಸ್ಯ ವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಗಪ್ಪಿ, ಮೊಲ್ಲಿ, ಝಿಬ್ರಾ ಮತ್ತು ಸಕ್ರ ಜಾತಿಯ ವಿವಿಧ 40 ಬಗೆಯ ಮೀನುಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈ ಮಿಡತೆ ಗಪ್ಪಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುತ್ತಿತ್ತು. ‘ಸತತ ಐದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆರಡರಂತೆ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಗಪ್ಪಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿ ತಿಂದಿದ್ದು ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್​ಗಳ ಬೇಟೆ ಕೌಶಲ, ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮಂಜುನಾಥ ನಾಯಕ್. ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಚ್ಚರಿ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯ ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಾಗಿತ್ತು! ಆ ಮಂದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲೂ ಅದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕೊಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳಿದ್ದರೂ ಗಪ್ಪಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅದು ಬೇಟೆಯಾಡಿತ್ತು. ಇದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ವಿಚಿತ್ರ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದರಿಂದ ಆಹಾರದ ಆಯ್ಕೆ ವಿಚಾರವೂ ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್​ಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಆಹಾರ ಬೇಟೆಯ ಪೋಷಕಾಂಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸಾಬೀತಾದಂತೆ ಆಗಿದೆ. ಈ ಮಿಡತೆಯ ತಲೆಯು 280ರಿಂದ 320 ಡಿಗ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಿರುಗಬಹುದಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬೇಟೆ ಹುಡುಕಲು ಸುಲಭವಾಗುವಂಥ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಪಾದ ಬೇಟೆ ಹಿಡಿಯಲು ಗರಗಸದಂಥ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ಬೇಟೆ ಇದರ ಕೈಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ.
ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಿಡತೆ
ಮುಂಪಾದಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಕೈಮುಗಿದಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ‘ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಿಡತೆ’ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದರ ಮುಖ ಏಲಿಯನ್​ಗೆ ಹೋಲುವ ಕಾರಣ ‘ಏಲಿಯನ್ ಮಿಡತೆ’ ಅಂತಲೂ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲೆಶೆಟ್ಟಿ ಕೀಟ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವರು.
ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ
ಸೊಳ್ಳೆ, ನೊಣ, ದುಂಬಿ, ಜೇಡ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗೆ ಪೀಡಕವಾದ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್ ಜೈವಿಕ ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪಕ್ಷಿ, ಹಲ್ಲಿಯಂತಹ ಮೇಲ್ತಸರದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾಗೆ, 15 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೂ ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾದ ಕೀಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್​ನಂತಹ ಕೀಟಗಳು ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ದೂರವೇ ಉಳಿದಿರುವ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ.
 ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್​ಗಳ ಸಂತತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುವಂತಾಗಬೇಕು. ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾದ ಕೀಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
| ಮಂಜುನಾಥ ನಾಯಕ್ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರು